10 ΑΙΤΙΕΣ ΠΟΥ ΟΙ ΝΕΟΙ ΑΘΛΗΤΕΣ ΧΑΝΟΥΝ ΤΟ ΚΙΝΗΤΡΟ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗ

There are 10 common reasons youth athletes lose
motivation:

1) A player is in a slump and has not played
well for several games.

2) A player is new to the game and is having
trouble mastering the fundamentals.

3) An experienced player finds the game too
easy, not challenging enough, or are among
the oldest competitors.

4) A player loses interest in a specific
sport.

5) The team is having a losing season.

6) Effort in practice is poor.

7) Outside factors are impacting how an
athlete is playing.

8) Athletes are physically or mentally tired.

9) The team is facing an intimidating opponent.

10) The athlete is in the "bottom 20%" of their team.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ

ΤΟΥ

ΔΟΞΑΚΗ ΓΙΩΡΓΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η έρευνα επικεντρώνεται στη σύγκρουση στο χώρο του ελληνικού επαγγελματικού αθλητισμού (πρωταθλήματα καλαθοσφαίρισης Α1 και Α2). Οι στρατηγικές αντιμετώπισης της σύγκρουσης συσχετίζονται με την επαγγελματική ικανοποίηση που αποκομίζει ο αθλητής, με τον προσανατολισμό στόχων του αθλητή και, δευτερευόντως, με την πρόθεση αλλαγής ομάδας. Στο τελικό στάδιο της έρευνας, τροποποιήθηκαν για τα ελληνικά δεδομένα 4 ερωτηματολόγια που θεωρούνται δοκιμασμένα εργαλεία για τη μέτρηση των βασικών στρατηγικών αντιμετώπισης της σύγκρουσης, των παραμέτρων επαγγελματικής ικανοποίησης, των στόχων επίτευξης του ατόμου και της πρόθεσης αλλαγής ομάδας. Συλλέχθηκαν 339 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια. Με παραγοντική ανάλυση κάθε τύπου ερωτηματολογίου, επιβεβαιώθηκε ότι και στο χώρο της ελληνικής επαγγελματικής καλαθοσφαίρισης τα (τροποποιημένα) ερωτηματολόγια διατηρούν την εσωτερική τους δομική εγκυρότητα. Επίσης, διαπιστώθηκαν ενδιαφέρουσες στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των τεσσάρων κεντρικών μεταβλητών. Παλινδρομική ανάλυση έδειξε ότι μπορεί να προβλεφθεί η πρόθεση αλλαγής ομάδας από στοιχεία της επαγγελματικής ικανοποίησης. Τα αποτελέσματα και εργαλεία της έρευνας μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη δόμηση εκπαιδευτικού προγράμματος προπονητών, αθλητών και αθλητικών παραγόντων, για αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση συγκρούσεων.

Λέξεις-Κλειδιά: Στρατηγικές αντιμετώπισης συγκρούσεων, επαγγελματική ικανοποίηση, θεωρία προσανατολισμού στόχων, πρόθεση αλλαγής ομάδας, επαγγελματικός αθλητισμός, Ελλάδα, ερωτηματολόγια, εκπαίδευση.

Πόσα λεπτά άθλησης είναι απαραίτητα καθημερινά για τα παιδιά;

Πόσα λεπτά άθλησης είναι απαραίτητα καθημερινά για τα παιδιά;

Η ανάγκη των παιδιών για έντονη σωματική άσκηση είναι δεδομένη. Η ενέργεια αλλά και η ενεργητικότητα τους βρίσκει διέξοδο μέσω της άσκησης, ενώ και ο εγκέφαλος ξεκουράζεται κυρίως μετά από πολύ διάβασμα. Πόσο όμως είναι το μίνιμουμ που πρέπει κάθε μέρα το παιδί να αθλείται;

 Καναδοί επιστήμονες ύστερα από έρευνα που έκαναν διαπίστωσαν ότι 7 λεπτά τη μέρα είναι απαραίτητα για κάποιο παιδί ή έφηβο να αθλείται, ειδικά στη σημερινή εποχή που όλο και περισσότεροι νέοι ελαχιστοποιούν την σωματική τους δραστηριότητα και προτιμούν να κάθονται μπροστά από ένα κομπιούτερ.

Επιστήμονες από την ιατρική σχολή του πανεπιστημίου της Αλβέρτα, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό παιδιατρικής του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου "Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine". Οι ερευνητές μελέτησαν περισσότερα από 600 παιδιά ηλικίας εννέα έως 17 ετών. Κατέγραψαν και παρακολούθησαν τη σωματική δραστηριότητα επί μια εβδομάδα με φορητά επιστημονικά όργανα, σε συνδυασμό με την συνεχή καταγραφή άλλων παραμέτρων υγείας (βάρος, περιφέρεια μέσης, πίεση αίματος κ.α.).

Η διαπίστωση τους ήταν ότι η πολύωρη και η έντονη σωματική άσκηση έχει ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα και οφέλη για την υγεία με την καθημερινή άσκηση των 7 λεπτών. Όμως τόνισαν ότι αυτά τα 7 λεπτά ο νέος θα πρέπει πραγματικά να ασκείται σωματικά και να αγγίζει τα ότια της έντονης άσκησης. Το μεγαλύτερο όφελος είναι ότι υποχωρεί ο κίνδυνος παχυσαρκίας και όπως όλοι ξέρουμε η παιδική παχυσαρκία τείνει να εξελιχθεί σε μάστιγα για τον δυτικό κόσμο.

Και εάν θέλετε να μάθετε πόσο πραγματικά αθλείται ο μέσος νέος, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 70% του χρόνου των νέων, αναλώνεται σε καθιστικές δραστηριότητες, το 23% σε μέτριες σωματικές δραστηριότητες και μόλις το 0,6% πραγματικά ασκούνται έντονα. Επίσης τα κορίτσια ενδιαφέρονται περισσότερο για το... καθισιό σε σχέση με τα αγόρια, ενώ και στα 2 φύλλα όταν κάποιος είναι υπέρβαρος και ξεκινήσει να ασκείται έντονα, σύντομα θα δει αποτελέσματα.

Και μια διευκρίνηση σύμφωνα με την έρευνα το γρήγορο περπάτημα για τα παιδιά δεν προσθέτει κάτι. Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας δρ. Λέβαντσουκ, υποστηρίζει ότι το γρήγορο περπάτημα είναι καλό για τους ενήλικες αλλά τα παιδιά πρέπει να βγαίνουν έξω και να ασκούνται έντονα.  

Ποια άσκηση και πόσο κάνει καλό στην υγεία μας;

Του Αλέξανδρου Γιατζίδη

Η τακτική άσκηση που αυξάνει την καρδιακή συχνότητα στο 60%-80% της μέγιστης τιμής της, όλες ή τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας μπορεί να οδηγήσει...
στην αύξηση των επιπέδων της HDL χοληστερόλης έως και 30% και
να συμβάλλει στην πρόληψη ή τη βελτίωση της υπέρτασης, της αντίστασης στην ινσουλίνη και
του σακχαρώδη διαβήτη,
της παχυσαρκίας,
του άγχους και  της κατάθλιψης.
Η τακτική άσκηση μπορεί, επίσης, να βοηθήσει τους καπνιστές να διακόψουν και να μειώσουν τον κίνδυνο εμφράγματος ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 50% ή περισσότερο, να ελαττώσει τον κίνδυνο μετεμφραγματικής θνητότητας κατά 25% και να βελτιώσει τα συμπτώματα σε ασθενείς με διαλείπουσα χωλότητα εξαιτίας περιφερικής αρτηριοπάθειας.
Στα μη καρδιακά οφέλη περιλαμβάνονται

η μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου (παχέος εντέρου, προστάτη, μαστού) και
η ευεργετικά επίδραση στην οστεοπόρωση,
την αρθρίτιδα,
τη δυσκοιλιότητα,
την αϋπνία και
τα μετεμμηνοπαυσιακά συμπτώματα.

Ποσότητα της άσκησης
Παραδοσιακά τα προγράμματα άσκησης εστιάζονται αποκλειστικά αερόβιες δραστηριότητες, όπως το βάδισμα, το τρέξιμο, η ποδηλασία και η κολύμβηση. Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι ένα πρόγραμμα δυναμικής προπόνησης (με βάρη) είναι σημαντικό συμπλήρωμα της αερόβιας άσκησης, αυξάνει τη μυϊκή μάζα (με συνοδό αύξηση του ρυθμού του μεταβολισμού), βελτιώνει την ευαισθησία των περιφερικών ιστών στη δράση της ινσουλίνης και βοηθά στην διατήρηση της οστικής μάζας και της μυϊκής ισχύος, ώστε να προλαμβάνονται κακώσεις ή αναπηρίες. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η σωματική άσκηση δεν χρειάζεται να γίνεται με ένα παραδοσιακά δομημένο πρόγραμμα, και ότι η ενσωμάτωση της σωματικής δραστηριότητας στην καθημερινή ζωή βελτιώνει αποτελεσματικά τους παράγοντες κινδύνου, το βάρος και τη μακροχρόνια πρόγνωση της καρδιαγγειακής νόσου. Αυτό μπορεί να γίνει με την ενθάρρυνση των ασθενών να χρησιμοποιούν τις σκάλες, να περπατούν όταν έχουν τη δυνατότητα, να ασχολούνται με την κηπουρική, να παίζουν με τα παιδιά κ.τ.λ.

Παραδείγματα μέτριας σωματικής δραστηριότητας:
•   Το πλύσιμο και το κέρωμα του αυτοκινήτου ή το πλύσιμο των παραθύρων ή του πατώματος για 45 λεπτά
•   Την κηπουρική, το χορό (σε κοινωνικές εκδηλώσεις), τη χρήση φτυαριού στον κήπο για 30 λεπτά
•   Το βάδισμα 2,5 χλμ. για 35 λεπτά
•   Το σπρώξιμο στο καροτσάκι του μωρού για 2,5 χλμ. ή η την ποδηλασία για 8 χλμ. για 30 λεπτά
•   Τη χρησιμοποίηση της σκάλας, το φτυάρισμα του χιονιού ή το σχοινάκι για 15 λεπτά

Η άσκηση δεν πρέπει να είναι εξαντλητική αλλά αναζωογονητική και να αυξάνει την καρδιακή συχνότητα. Τα άτομα γυμνάζονται στο σωστό επίπεδο έντασης για να μπορούν να μιλήσουν χωρίς να λαχανιάζουν αλλά η αναπνοή τους δεν επαρκή για να τραγουδήσουν (ζωηρό βάδισμα για 4-5 χλμ./ώρα, όπως όταν προσπαθούμε να προλάβουμε το λεωφορείο). Για τους ασθενείς που μπορούν και είναι πρόθυμοι να παίρνουν το σφυγμό τους, ένας λογικός στόχος είναι να ασκούνται μέχρι να φτάσουν στο 60-80% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας (220-ηλικία σε χρόνια). Επιπρόσθετα, η άσκηση δεν χρειάζεται να γίνεται όλη μια φορά κατά τη διάρκεια της ημέρας για να αποκομίσουμε οφέλη για την υγεία. Είναι σημαντικό η σωματική δραστηριότητα να γίνεται σε μέτρια επίπεδα για 30 λεπτά την ημέρα, όλες ή τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας (και μπορεί σε 3 δεκάλεπτα). Τα οφέλη νια την υγεία μεγιστοποιούνται με την κατανάλωση 3500 Kcal/εβδομάδα, που είναι το ισοδύναμο μέτριας έντασης τρεξίματος ή ποδηλασίας για 1 ώρα την ημέρα.

Πρακτικά βήματα για να γίνουμε περισσότερο δραστήριοι
Είναι σημαντικό, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, να δημιουργείται το κατάλληλο περιβάλλον, που θα ενθαρρύνει τη σωματική δραστηριότητα και σε ατομικό, όμως, επίπεδο είναι αναγκαίο να ληφθεί η απαραίτητη δράση.
Για εκείνους που δεν έχουν συνηθίσει έως τώρα να είναι σωματικά δραστήριοι, το βασικό μήνυμα είναι να κάνουν σταδιακά βήματα μέχρι να φτάσουν σε ένα κατάλληλο επίπεδο, το οποίο θα μπορεί να διατηρηθεί σε μακροχρόνια βάση.
Ένας εργαζόμενος μπορεί να αρχίσει με κάτι τόσο απλό όσο είναι το να αποβιβάζεται από το λεωφορείο μία στάση νωρίτερα από την καθιερωμένη και να περπατά την πρόσθετη αυτή απόσταση. Σταδιακά μπορεί να αυξάνει την απόσταση και να χρησιμοποιεί έναν βηματομετρητή για να ελέγχει την πρόοδο που επιτυγχάνει.
Μια νοικοκυρά θα μπορούσε να επιλέξει να παρκάρει το αυτοκίνητό της μακριά από το μπακάλικο που θα ψωνίσει και να μεταφέρει τις σακούλες στην απόσταση αυτή.

Για όλους τους ανθρώπους, ο καθορισμός στόχων, ίσως με τη βοήθεια ενός επαγγελματία υγείας που μπορεί να παρέχει συμβουλές σχετικά με το τι είναι κατάλληλο για τον ίδιο, είναι ένα χρήσιμο πρώτο βήμα.

Πίνακας: Αμερικάνικες και ευρωπαϊκές συστάσεις για τη σωματική δραστηριότητα για ενήλικες
Αμερικάνικες συστάσεις
Ευρωπαϊκές συστάσεις
(βασισμένες στις συστάσεις του WHO3)
Τουλάχιστον 150 λεπτά/εβδομάδα σωματικής δραστηριότητας μέτριας έντασης
ή
75 λεπτά/εβδομάδα έντονης αερόβιας δραστηριότητας
30 λεπτά, κατ’ελάχιστον, σωματικής δραστηριότητας μετρίας έντασης 5 ημέρες την εβδομάδα
ή
τουλάχιστον 20 λεπτά έντονης αερόβιας δραστηριότητα 3 ημέρες την εβδομάδα
Η δραστηριότητα θα πρέπει να γίνεται σε διαστήματα διάρκειας 10 λεπτών, τουλάχιστον, και να είναι μοιρασμένη κατά μήκος ολόκληρης της εβδομάδας
Η συνολικά επιθυμητή διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας μπορεί να επιτυγχάνεται και από διαστήματα σωματικής δραστηριότητας διάρκειας τουλάχιστον 10 λεπτών
Για να έχουν πρόσθετο όφελος οι ενήλικες θα πρέπει να αυξήσουν την αερόβια σωματική δραστηριότητα σε 300 λεπτά/εβδομάδα μέτριας έντασης ή σε 150 λεπτά/εβδομάδα έντονης δραστηριότητας
Οι ενήλικες θα πρέπει ακόμα να εφαρμόζουν δραστηριότητες μυϊκής ενδυνάμωσης, μέτριας ή υψηλής έντασης, στις οποίες θα συμμετέχουν όλες οι κύριες μυϊκές ομάδες, 2 ή περισσότερες μέρες της εβδομάδας
Δραστηριότητες που αυξάνουν τη μυϊκή δύναμη και αντοχή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στις παραπάνω συστάσεις 2 έως 3 ημέρες την εβδομάδα

Δοκιμασία Κόπωσης
Στους ασθενείς με καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά προβλήματα ή ασθενείς που διάγουν έναν καθιστικό τρόπο ζωής με πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου και που ενδιαφέρονται να συμμετέχουν σε ένα πρόγραμμα έντονης άσκησης πρέπει να διενεργείται δοκιμασία κόπωσης.
Η απότομη έντονη σωματική δραστηριότητα, ίσως αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος ή άλλου μοιραίου καρδιακού επεισοδίου, ιδίως για τους ανθρώπους που κάνουν καθιστική ζωή και δεν ασκούνται τακτικά.

Να παίξω μπάλα ή τένις; Τι άθλημα μου ταιριάζει;

Όσο περίεργο και εάν σας ακούγεται, είναι μια πραγματικότητα. Στο DNA του ανθρώπου είναι εγγεγραμμένο το είδος του αθλήματος που του ταιριάζει. Για παράδειγμα κάποιος αθλητής μπορεί να έχει γενετική προδιάθεση να τρέχει γρήγορα και κάποιος άλλος να έχει γενετική προδιάθεση να έχει αντοχές, ή να σηκώνει βάρη.

Διαβάστε πως και τι ελέγχουν οι επιστήμονες, προκειμένου να εντοπίσουν τη γενετική προδιάθεση του κάθε ανθρώπου και να τον ωθήσουν στο κατάλληλο άθλημα, στο οποίο έρευνες δείχνουν, πως με σωστή προπόνηση μπορεί να φτάσει και στην κορυφή.

 Τα τελευταία χρόνια τα δεδομένα για την επίδραση των γονιδίων στην φυσική κατάσταση και την απόδοση των elite αθλητών έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Η μελέτη γονιδιακών πολυμορφισμών, μεταλλάξεων δηλαδή, που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις διαφορές στις φυσικές ικανότητες και στα αποτελέσματα των προπονητικών προγραμμάτων μεταξύ των ατόμων είναι πια ευρέως διαδεδομένη.

Τα μέχρι τώρα δεδομένα από την μελέτη των γονιδιακών πολυμορφισμών του DNA και την συσχέτισή τους με τα χαρακτηριστικά της φυσικής κατάστασης ως απόκριση στην προπόνηση αντοχής/δύναμης έχουν δώσει έμφαση σε δύο ομάδες φυσικών χαρακτηριστικών , την καρδιοαναπνευστική λειτουργία και την λειτουργία των σκελετικών μυών και υποστηρίζουν την χρήση των γενετικών δεικτών (ανίχνευση αυτών των μεταλλάξεων) για τον προσδιορισμό της κατάλληλης άσκησης και τρόπου ζωής που οδηγούν στην βελτιστοποίηση των αθλητικών επιδόσεων.

Γενικά, επιβεβαιώνουν την βασική αρχή ότι οι αθλητές μπορεί να έχουν γενετική προδιάθεση για υψηλές αποδόσεις σε συγκεκριμένο τομέα (ταχύτητα/ δύναμη ) σε βάρος ενός άλλου τομέα (αντοχή).

Η ταυτοποίηση του γονιδιακού υπόβαθρου που επηρεάζει την ικανότητα ενός αθλητή να διακριθεί σε συγκεκριμένο άθλημα( πχ sprint) παρά σε κάποιο άλλο(πχ. Μαραθώνιος) αποτελεί σημαντική πληροφορία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιλογή κατάλληλου αθλήματος και κατάλληλης προπόνησης για την μεγιστοποίηση των επιδόσεων.

Ενώ για την ταυτοποίηση των πολυμορφισμών μελετάται το γονιδίωμα elite αθλητών, οι οποίοι έχουν διακριθεί στο αντίστοιχο άθλημα σε παγκόσμιο επίπεδο, στην πραγματικότητα οι πολυμορφισμοί αυτοί είναι κοινοί στον γενικό πληθυσμό και όλοι είναι φορείς για κάποιους από αυτούς. Αυτό που επιτρέπει σε κάποια άτομα να διακριθούν και να ξεχωρίσουν δεν είναι ένας ή κάποιοι πολυμορφισμοί αλλά πολλές τέτοιες μεταλλάξεις που τυχαίνει να συνυπάρχουν σε κάποια άτομα. Δηλαδή ο αριθμός των θετικών μεταλλάξεων είναι αυτός που καθορίζει την προδιάθεση για αυξημένες επιδόσεις.

Κάθε γονίδιο έχει μια μικρή συμμετοχή στην συνολική κληρονομικότητα. Στην πραγματικότητα, η υιοθέτηση μιας μονογονιδιακής φιλοσοφίας θα ήταν ατελής και πιθανώς παραπλανητική στον αθλητισμό. Οι αθλητικές αποδόσεις αποτελούν πολυγονιδιακό και πολυπαραγοντικό χαρακτηριστικό.

Ο γονιδιακός έλεγχος χρησιμεύει στην ανάπτυξη γενετικών τεστ τόσο για την επιλογή του κατάλληλου αθλήματος σε νεαρή ηλικία όσο και για την κατάρτιση προπονητικής καθοδήγησης με βάση τις εξειδικευμένες ανάγκες του αθλητή.

Επίσης, μπορούν να ανιχνευθούν μεταλλάξεις για τον έλεγχο του πιθανού κινδύνου τραυματισμού στους τένοντες (π.χ. ρήξη αχίλλειου τένοντος) και στα οστά(κατάγματα), οποίος αποτρέπει τους επίπονους τραυματισμούς στην διάρκεια των αθλημάτων με κατάλληλη προπόνηση και πρόληψη.

Ο συνδυασμός της γενετικής με την εξειδικευμένη προπονητική δεν απευθύνονται μόνο στους επαγγελματίες αθλητές. Αφορούν όλους τους ανθρώπους που αγαπούν τον αθλητισμό και η άσκηση είναι γι’ αυτούς τρόπος ζωής. Ο γονιδιακός έλεγχος επιτρέπει στους γονείς και τα παιδιά να επιλέξουν κατάλληλο άθλημα( αντοχή ή δύναμη) και σε όσους αθλούνται να υιοθετήσουν την κατάλληλη προπόνηση αποφεύγοντας επώδυνους τραυματισμούς.

Σε συνδυασμό με άλλα προδιαθετικά τεστ, όπως αυτό του ελέγχου για την φλεβική θρόμβωση μπορεί να αποτελέσει μια ασπίδα προστασίας για τον αθλητή, μέσω της πρόληψης πάντα. Η πιθανή προδιάθεση για θρόμβωση αποτελεί σημαντική πληροφορία που επιβάλει την χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής σε περίπτωση τραυματισμών που απαιτούν χειρουργική παρέμβαση.

Ο γονιδιακός έλεγχος για τις αθλητικές επιδόσεις και τις νοσηρές καταστάσεις που σχετίζονται με τον αθλητισμό δίνει πλεονέκτημα ζωής σε όλους όσους επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τις πληροφορίες που είναι <κρυμμένες> στα γονίδια για να προσαρμόσουν τον τρόπο ζωής τους , στις ατομικές τους ανάγκες και δυνατότητες.

Του Αθανασίου Μπαδέκα

χειρουργού ορθοπαιδικού τραυματιολόγου,

Προέδρου της επιστημονικής επιτροπής Ευρωπαϊκής Εταιρίας άκρου ποδός- ποδοκνημικής

Γιατί η πολλή άσκηση βλάπτει την υγεία;

Κινδύνους για την υγεία εγκυμονεί η σκληρή γυμναστική. Οι βλάβες που μπορεί να προκληθούν στους μύες εξαιτίας της έντονης και επίπονης άσκησης είναι πολλές φορές σοβαρές.

Μια από αυτές είναι η ραβδομυόλυση η οποία προκαλείται όταν οι αθλητές ασκούνται σκληρά σε υψηλές θερμοκρασίες.

Ποια είναι τα συμπτώματα της πάθησης αυτής; Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο; Πως μπορείτε να προστατευθείτε; Απαντήσεις στο επιστημονικό άρθρο που ακολουθεί.

Η ραβδομυόλυση είναι μια επώδυνη και δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση των μυών που για τους αθλητές και τους αθλούμενους, προκύπτει συνήθως από την υπερπροσπάθεια κατά τη διάρκεια της άσκησης, ιδίως σε υψηλές θερμοκρασίες.

Τις προηγούμενες δεκαετίες η ραβδομυόλυση ήταν ως επί το πλείστον το αποτέλεσμα της έντονης σωματικής προσπάθειας σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού, όπως κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής εκπαίδευσης.

Τα τελευταία χρόνια όμως ο αριθμός των περιστατικών έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της έντονης άσκησης που γίνεται στα γυμναστήρια. 

Η ραβδομυόλυση είναι ένα σοβαρό σύνδρομο που οφείλεται στην άμεση ή έμμεση βλάβη των μυών. Προκύπτει από την καταστροφή των μυϊκών ινών και την απελευθέρωση του περιεχομένου τους στην κυκλοφορία του αίματος. Μία από τις πρωτεΐνες που απελευθερώνεται από τα κατεστραμμένα κύτταρα των μυών είναι η μυοσφαιρίνη.

Τα υψηλά επίπεδα μυοσφαιρίνης στο αίμα έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση μυοσφαιρίνης στα ούρα και για το λόγο αυτό τα ούρα χρωματίζονται με σκούρο χρώμα (σαν κονιάκ). Σε ορισμένες περιπτώσεις η μυοσφαιρίνη μπορεί να καταστρέψει τα νεφρά και να προκαλέσει νεφρική ανεπάρκεια.

Εξίσου επικίνδυνη μπορεί να είναι η αύξηση του καλίου στο αίμα, η οποία υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να επηρεάσει τον καρδιακό ρυθμό. Ένας άλλος κίνδυνος που υπάρχει είναι η υπασβεστιαιμία, δηλαδή η ελάττωση του ασβεστίου στο αίμα που  μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή αρρυθμία, μυϊκούς σπασμούς και άλλα συμπτώματα. 

Τα πιο σοβαρά επεισόδια ραβδομυόλυσης εμφανίζονται κατά την έναρξη ενός προγράμματος γυμναστικής και όταν η άσκηση είναι έντονη και υπερβολική. Βασικός παράγοντας σε πολλές περιπτώσεις είναι η απότομη αύξηση της έντασης της άσκησης.

Επιπλέον, η αφυδάτωση, οι υψηλές θερμοκρασίες και η κακή διατροφή συμβάλουν στην εμφάνισή της. Ορισμένα άτομα έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν ραβδομυόλυση εξαιτίας γενετικών παραγόντων που προκαλούν μεταβολικές διαταραχές.  

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Επώδυνες, πρησμένες, μελανιασμένες ή ευαίσθητες περιοχές του σώματος 

Μυϊκή αδυναμία ή δυσκολία να κινήσετε τα χέρια ή τα πόδια 

Αδιαθεσία

Ναυτία ή/και έμετος 

Σύγχυση

Πυρετός

Σκουρόχρωμα ούρα (σαν κονιάκ)

Μειωμένη ή καθόλου παραγωγή ούρων

Ο μυϊκός πόνος μπορεί να θεωρηθεί από πολλούς ως απλό "πιάσιμο" που συχνά παρατηρείται μετά από τη γυμναστική. Όταν όμως συνυπάρχει αλλαγή στο χρώμα των ούρων και έντονος πόνος στους μύες δε θα πρέπει να αγνοηθεί γιατί χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. 

Συμβουλές για να αποφύγετε τη ραβδομυόλυση στο γυμναστήριο

Αν ξεκινάτε για πρώτη φορά γυμναστική αποφύγετε τις υπερβολές και την υπερπροσπάθεια που θεωρείτε ότι θα φέρουν πιο γρήγορα αποτελέσματα, γιατί μπορεί τελικά να θέσετε σε κίνδυνο την υγεία σας. Αυξήστε προοδευτικά την ένταση και το βαθμό δυσκολίας είτε πρόκειται για πρόγραμμα με βάρη είτε για αερόβια άσκηση.  

Ο κίνδυνος της ραβδομυόλυσης υπάρχει ακόμα και σε άτομα που γυμνάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η έντονη άσκηση αν γίνεται αρκετές ώρες κάθε μέρα μπορεί κάποια στιγμή να επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα. Δώστε χρόνο στο σώμα σας να ξεκουράζετε και αποφύγετε τις ακρότητες. 

Πίνετε πολλά υγρά για να παραμείνετε ενυδατωμένοι. Η αφυδάτωση είναι ένας από τους κύριους παράγοντες για να προκληθεί ραβδομυόλυση. Οι αφυδατωμένες μυϊκές ίνες είναι λιγότερο ελαστικές και άρα πιο πιθανό να υποστούν βλάβη. 

Μην ασκείστε έντονα όταν κάνετε δίαιτα χαμηλών θερμίδων ή μετά από μεγάλες περιόδους νηστείας. Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είστε όταν κάνετε διατροφή με λίγους υδατάνθρακες.

Της Χριστίνας Ι. Μπουντούρη 

Γενικού – Οικογενειακού Ιατρού

Τα 35 πράγματα που δεν κάναμε και όσο μεγαλώνουμε το μετανιώνουμε!

Υπάρχουν πράγματα στη ζωή που πρέπει να γίνονται άμεσα χωρίς να αναβληθούν. Τα χρόνια περνούν και υπάρχουν αρκετές καταστάσεις που μετανιώνουμε αργότερα στη ζωή μας.

Οσοι έχετε μετανιώσει για μερικές καταστάσεις ή πρόσωπα στη ζωή σας, πρέπει να διαβάσετε τη παρακάτω λίστα και να πάρετε τη ζωή στα χέρια σας πριν να είναι αρκετά αργά αλλιώς θα μετανιώνετε σύντομα για τα παρακάτω:

1) Που δεν ταξίδεψες όσο περισσότερο γίνεται, όταν σου δόθηκε η ευκαιρία. Μεγαλώνοντας θα αντιληφθείς πως τα ταξίδια είναι πολύ πιο εύκολα όσο είσαι νέος και πολύ πιο οικονομικά, ειδικά αν αποκτήσεις οικογένεια και πρέπει να πληρώνεις για τρία ή και τέσσερα επιπλέον άτομα.
2) Που δεν έμαθες μια ξένη γλώσσα. Ειδικά αν έχεις φάει άπειρες σχολικές ώρες για να μάθεις κάποια που έχεις εντελώς ξεχάσει -π.χ. λατινικά ή αρχαία ελληνικά.
3) Που παρέμεινες σε μια προβληματική σχέση. To μοναδικό πράγμα για το οποίο μπορεί να μετανιώσει όποιος εγκαταλείψει μια κακή σχέση, είναι που δεν το είχε κάνει νωρίτερα.
4) Που ξέχναγες και δεν έβαζες αντηλιακό. Οι ρυτίδες, οι πανάδες και το μελάνωμα θα σου θυμίζουν τι μεγάλη χαζομάρα ήταν το εξωτικό μαύρισμα.
5) Οι ευκαιρίες που έχασες να δεις από κοντά τους αγαπημένους σου καλλιτέχνες. Θυμήσου όταν το 1993 είπες πως θα πας στην επόμενη συναυλία των Νιρβάνα, γιατί εκείνη τη χρονιά βαριόσουν.

6) Όταν φοβόσουν να δοκιμάσεις νέα πράγματα. Θα έρθει η ώρα που θα αναρωτηθείς τι ήταν αυτό που φοβόσουν και πώς ήταν δυνατόν να πέσεις σε τέτοια λούμπα.
7) Τις φορές που παραμέλησες το γυμναστήριο και την φυσική σου κατάσταση. Όταν μπορούσες, ήσουν ξάπλα στον καναπέ, τώρα που ίσως μπορείς, είναι δύσκολο να σηκωθείς από αυτόν.
8) Το ότι σε περιόρισαν τα στερεότυπα του φύλου σου. Μεγαλώνοντας θα καταλάβεις πως ένα από τα πιο θλιβερά πράγματα είναι να λες πως «κάθε πράγμα στο καιρό του» και να έχεις χάσει τη μισή σου ζωή για να δείχνεις macho ή καλή νοικοκυρά.
9) To ότι δεν παραιτήθηκες από μια απαίσια δουλειά. Κάπως πρέπει να ζήσεις και να πληρώνεις τους λογαριασμούς, αλλά όχι έχοντας περάσει 40 χρόνια κόλασης.
10) Το ότι στο σχολείο δεν είχες το μυαλό σου όσο έπρεπε. Επειδή ούτως ή άλλως είναι αδύνατον να το αποφύγεις, προσπάθησε τουλάχιστον να κάνεις αυτές τις χιλιάδες ώρες χρήσιμες.
11) Που δεν καταλάβαινες πόσο όμορφος ήσουν. Οι φορές που εσύ αγχωνόσουν για το πώς δείχνεις, ήταν και εκείνες που ήσουν πραγματικά πολύ όμορφος.
12) Tις φορές που φοβήθηκες να πεις το «Σ' αγαπώ». Μετά από χρόνια θα καταλάβεις πως αυτό δεν λέγεται για να σου επιστραφεί, αλλά γιατί η αγάπη πρέπει απλά να εκδηλώνεται. Για να μη σκάσεις και για να προχωράει όμορφα η ζωή.
13) Τις φορές που δεν άκουγες τις συμβουλές των γονιών σου. Είναι σχεδόν εξοργιστικό να τις αναπολείς και να βλέπεις πόσο δίκιο είχαν πάντα.
14) To να έχεις περάσει μια ζωή θεωρώντας τον εαυτό σου το επίκεντρο των πάντων. Όταν θα καταλάβεις πως δεν ήσουν το πιο σημαντικό πράγμα στον πλανήτη, απλά θα ντραπείς
15) Το πόσο πολύ σε ένοιαζε η γνώμη των άλλων. Μην αφήσεις να πάνε χαμένα χρόνια, επειδή σε ενδιαφέρει η κριτική και η αποδοχή ανθρώπων που μετά από καιρό δεν θα τους εκτιμάς καθόλου (ίσως και ούτε θα τους θυμάσαι καν).

16) Τις φορές που έβαλες στο περιθώριο τα δικά σου όνειρα για να υποστηρίξεις τα όνειρα των άλλων. Το να υποστηρίζεις τις φιλοδοξίες του περίγυρου σου είναι πολύ σημαντικό, αλλά όχι όταν παραμελείς τις δικές σου.
17) Τις φορές που δεν ξεπέρασες όσο γρήγορα έπρεπε αυτό που σου συνέβη. Πολύς, αδικαιολόγητα χαμένος χρόνος για κάτι που δεν τον άξιζε.
18) H μνησικακία, οι έχθρες και οι τσακωμοί με εκείνους που αγαπούσες. Συγχωρείς και τα βάζεις στην άκρη...
19) Τις φορές που δεν υπερασπίστηκες τον εαυτό σου όπως έπρεπε. Οι γέροι που δεν σηκώνουν πολλά-πολλά, είναι ακριβώς το παράδειγμα που πρέπει να ακολουθείς.
20) Που ποτέ δεν έκανες κάτι εθελοντικά. Δεν χρειάζεται να φτάσεις στο επίπεδο του Ηunger Games αλλά δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από το να έχεις κάνει κι εσύ τον κόσμο λίγο καλύτερο.

21) Που δεν φρόντιζες τα δόντια σου. Μπορεί να σου φαίνεται υπερβολικό αλλά μεγάλα δεινά γεννιούνται από τα δόντια όσο μεγαλώνεις και θα μετανιώνεις για όλες τις φορές που παραμέλησες το βούρτσισμα και τον οδοντίατρο.
22) Που δεν ρώτησες εγκαίρως αυτά που ήθελες τον παππού σου και τη γιαγιά σου. Είναι κι αυτοί κανονικοί άνθρωποι και έχουν ζήσει ενδιαφέροντα πράγματα, τα οποία αν ζητήσεις να μάθεις, θα χαρούν να σου διηγηθούν και ίσως πάρεις και μερικά μαθήματα ζωής.
23) Που δούλευες τόσες πολλές ώρες. Θα έρθει η ώρα που θα αναλογιστείς πως ο χρόνος που άξιζαν οι αγαπημένοι σου, έπρεπε να ήταν περισσότερος από αυτόν που αφιέρωσες στο γραφείο.
24) Που ποτέ δεν έμαθες να μαγειρεύεις. Θα εκπλαγείς πόσο όμορφο είναι να σερβίρεις το φαγητό που εσύ έφτιαξες και να το μοιράζεσαι με αυτούς που αγαπάς.
25) Οι μικρές όμορφες στιγμές που δεν εκτίμησες. Όλες εκείνες τις φορές που δεν σταμάτησες να απολαύσεις μια υπέροχη θέα, να ακούσεις ένα ωραίο τραγούδι και να χαλαρώσεις έστω και λίγο... θα τις αναζητάς.

26) Που δεν ολοκλήρωσες αυτό που ξεκίνησες. Πάντα ονειρευόσουν να κάνεις κάτι, το ξεκίνησες και τότε κάτι άλλο συνέβη και... Απλά κάν' το!
27) Που άφησες να σε καθορίσει η καταγωγή σου. Ποτέ μην ακούσεις όποιον σου πει πως «αυτά δεν τα κάνουμε εμείς». Όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν τα πάντα, απαλλαγμένοι από τα στερεότυπα για τις παραδόσεις, τις εθνότητες, τις τάξεις και τους λαούς.
28) Που άφησες μια φιλία να κακοφορμίσει, χωρίς να σφυρίξεις τη λήξη της. Οι συναισθηματισμοί και η ασφάλεια της συνήθειας, δεν σε άφησαν να δεις πως ο κύκλος είχε κλείσει.
29) Που δεν έπαιξες όσο έπρεπε με τα παιδιά σου. Ξαφνικά θα έρθει η μέρα που θα πεις πώς μεγάλωσαν και δεν θα τα έχεις χορτάσει όσο ήθελες.
30) Tα ρίσκα που δεν πήρες- κυρίως στον έρωτα. Αν δεν φας τα μούτρα σου στον έρωτα και δεν ζήσεις παθιασμένα, τότε μάλλον δεν έζησες.

31) Που δεν εκτίμησες τη δύναμη της συνεργασίας. Όταν είσαι νέος νομίζεις πως μόνος σου μπορείς να κάνεις τα πάντα. Δεν ισχύει και θα καταλάβεις πως η συνεργασία είναι το ήμισυ της επιτυχίας.
32) Που άφησες το άγχος να σε κυριεύσει. Όπως τραγούδησε και ο Tom Petty: «Most things I worry about/ never happen anyway».
33) Tα άσκοπα δράματα. Κανείς δεν συμπαθεί τις drama queens...
34) Που ντράπηκες να κάνεις αυτό που σου έρχεται μπροστά σε κόσμο. Άρπαξε μικρόφωνα, χόρεψε, γέλα, δείξε το ταλέντο σου και πέρνα καλά χωρίς να σε νοιάζει τι θα πουν οι γύρω σου.
35) Που δεν έδειξες ευγνωμοσύνη σε εκείνους που την άξιζαν. Καθώς θα βλέπεις τη ζωή σου να τελειώνει, στο μυαλό σου θα στοιχειώνουν όλοι εκείνοι που αδίκησες, τα ευχαριστώ που δεν είπες και οι στιγμές αχαριστίας και αγνωμοσύνης που διέπραξες. Μη το αφήσεις να συμβεί